Resztki powstające podczas przygotowywania żywności w restauracjach, hotelach i stołówkach mogą być cennym surowcem do produkcji biogazu, energii i nawozów organicznych. Jak pokazuje raport Instytutu Innowacji i Odpowiedzialnego Rozwoju INNOWO, którego partnerem jest REFOOD, Polska może znacznie lepiej wykorzystać ten potencjał. Kluczowe są jasna interpretacja obowiązującego prawa, skuteczna kontrola i czytelne zasady dla przedsiębiorców.
Raport „Cyrkularne wykorzystanie bioodpadów sektora HoReCa (jako PUPZ kat. 3) w wybranych krajach Europy. Rekomendacje dla Polski” analizuje rozwiązania funkcjonujące w Niemczech, Danii i Wielkiej Brytanii i porównuje je z sytuacją w Polsce. Jego autorzy wskazują, że skuteczny system wymaga nie tylko odpowiednich regulacji, ale także ich egzekwowania, spójnej komunikacji i współpracy instytucji publicznych.
Bioodpady z gastronomii to wartościowy surowiec
Odpady kuchenne zawierające składniki pochodzenia zwierzęcego, klasyfikowane jako PUPZ kategorii 3, mogą być wykorzystywane m.in. w procesie fermentacji beztlenowej do produkcji biogazu. Powstający poferment może natomiast wracać do obiegu jako nawóz. Takie zagospodarowanie ogranicza ilość odpadów kierowanych na składowiska, wspiera rozwój odnawialnych źródeł energii i gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Raport zwraca uwagę także na znaczenie energetyczne tego rozwiązania. Produkcja energii elektrycznej i ciepła z PUPZ kat. 3 wspiera rozwój OZE, a stabilny i sterowalny charakter energii z biogazu może wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne.
To właśnie ten element jest szczególnie ważny z perspektywy REFOOD. Właściwie zebrane resztki gastronomiczne nie powinny być traktowane wyłącznie jako problem odpadowy. Mogą stać się lokalnym surowcem energetycznym i elementem gospodarki cyrkularnej.
Polska nie potrzebuje rewolucji legislacyjnej
Jednym z najważniejszych wniosków raportu INNOWO jest to, że pierwszym krokiem nie musi być tworzenie nowych ustaw. Raport rekomenduje przygotowanie wspólnego stanowiska właściwych resortów, które jednoznacznie wskazywałoby, że odpadki kuchenne powstające przy produkcji posiłków i zawierające białko zwierzęce stanowią PUPZ kat. 3. Nie są to odpady komunalne zmieszane. Autorzy proponują przyjęcie takiej interpretacji w formie rekomendacji lub wytycznych.
To istotne, ponieważ obowiązujące w Polsce przepisy unijne są tymi samymi regulacjami, które stosowane są m.in. w Niemczech i Danii. Raport wskazuje, że również w Polsce możliwe jest zastosowanie klasyfikacji opartej na tych przepisach.
Z perspektywy REFOOD najważniejsza jest więc przewidywalność. Restauracje, hotele i firmy zajmujące się odbiorem oraz przetwarzaniem PUPZ potrzebują jasnej odpowiedzi, jak należy postępować z tym strumieniem.
Kontrola może opierać się na istniejących strukturach
Drugim ważnym postulatem jest skuteczne egzekwowanie istniejących zasad. Zamiast budowania nowych instytucji raport proponuje wykorzystanie obecnych struktur Państwowej Inspekcji Sanitarnej i włączenie do standardowych kontroli weryfikacji sposobu zagospodarowania PUPZ kat. 3.
Doświadczenia europejskie pokazują, jak duże znaczenie ma połączenie jasnych reguł z kontrolą. W Niemczech funkcjonują zarówno kontrole dotyczące gospodarki odpadami komercyjnymi, jak i odrębny nadzór związany z odpadami gastronomicznymi.
Rynek potrzebuje jasnych zasad, nie kolejnych barier
Wnioski z raportu były również dyskutowane z przedstawicielami administracji, samorządów, nauki oraz sektora hotelarsko-gastronomicznego. Jak wskazywano podczas debaty, przedsiębiorcy są gotowi angażować się w selektywne zagospodarowanie bioodpadów, ale potrzebują prostych i praktycznych zasad.
To ważny sygnał także dla REFOOD. Zmiana nie powinna oznaczać tworzenia kolejnych obciążeń dla gastronomii. Powinna przede wszystkim uporządkować system i ułatwić przedsiębiorcom prawidłowe postępowanie z resztkami powstającymi w kuchniach.
REFOOD: od resztek żywności do energii
REFOOD specjalizuje się w zbieraniu i zagospodarowaniu odpadów spożywczych oraz resztek gastronomicznych PUPZ kat. 3, które mogą zostać przekształcone w energię elektryczną, ciepło i nawozy organiczne.
Partnerstwo przy raporcie INNOWO jest częścią szerszego zaangażowania REFOOD w rozwój efektywnego i przejrzystego systemu zagospodarowania bioodpadów w Polsce. Raport nie ogranicza się przy tym do diagnozy. Formułuje konkretne rekomendacje dotyczące pięciu obszarów: interpretacji prawa, kontroli, komunikacji i edukacji, instrumentów ekonomicznych oraz długofalowego podejścia systemowego.
Cel jest prosty: resztki, których powstaniu nie można już zapobiec, powinny trafiać tam, gdzie można odzyskać ich wartość. W przypadku PUPZ kat. 3 oznacza to m.in. wykorzystanie w biogazowniach, a tym samym produkcję odnawialnej energii i domykanie obiegu surowców.
Pięć kluczowych kierunków zmian
Raport wskazuje pięć obszarów działań potrzebnych w Polsce:
- Jasna interpretacja prawa dotyczącego PUPZ kat. 3 powstających w sektorze HoReCa.
- Wykorzystanie istniejących mechanizmów kontroli, zamiast tworzenia nowych struktur.
- Lepsza komunikacja i edukacja przedsiębiorców, aby zasady były zrozumiałe i możliwe do zastosowania w praktyce.
- Instrumenty ekonomiczne wspierające właściwe zagospodarowanie bioodpadów i rozwój infrastruktury biogazowej.
- Długofalowa współpraca międzyresortowa, łącząca politykę odpadową, energetyczną i rolną.
Pobierz raport „Cyrkularne wykorzystanie bioodpadów sektora HoReCa”
