Raport INNOWO x REFOOD · maj 2025

Raport HoReCa 2025: resztki z gastronomii jako klucz do celów recyklingu UE

Raport analizuje, jak selektywna zbiórka resztek kuchennych z restauracji, hoteli i cateringu może pomóc Polsce osiągnąć unijne poziomy recyklingu i ograniczyć składowanie.

  • 65% wymagany poziom recyklingu odpadów komunalnych od 2035 r.
  • ponad 35% udział frakcji organicznej w odpadach komunalnych
  • 150-175 mln m³ metanu rocznie: potencjał biogazowy frakcji organicznej w Polsce*

*łącznie z substratami rolniczymi

W skrócie

  • Od 2035 roku gminy w Polsce muszą osiągać co najmniej 65% recyklingu odpadów komunalnych, a w 2024 roku wymagany poziom wynosił 45%.
  • W 2022 roku Polska spełniła wymagania recyklingu zaledwie o 1,7% powyżej minimum.
  • Do 2035 roku składowanie musi spaść do maksymalnie 10%.
  • Frakcja organiczna to ponad 35% masy odpadów komunalnych, która w dużej części trafia na składowiska.
  • Autorzy raportu wskazują, że zmiana nie wymaga nowych przepisów, tylko konsekwentnego stosowania tych, które już obowiązują.

Wyzwanie: unijne cele recyklingu

Polska ma przed sobą wymagający cel. Od 2035 roku gminy muszą przygotowywać do ponownego użycia i recyklingu co najmniej 65% odpadów komunalnych. Poziom składowania musi w tym samym czasie spaść do 10%.

W 2022 roku wymagany poziom udało się przekroczyć zaledwie o 1,7%, a progi rosną co roku.

Raport wskazuje, że najsłabszym ogniwem jest frakcja organiczna. Jest mokra i ciężka, a gdy trafia do odpadów zmieszanych, utrudnia też odzysk innych frakcji.

Bez zmiany podejścia gminom grozi niespełnienie wymaganych poziomów i związane z tym kary.

Potencjał HoReCa: resztki kuchenne jako surowiec

Restauracje, hotele, catering i stołówki wytwarzają duże ilości resztek kuchennych. W Polsce często trafiają one do odpadów zmieszanych.

Eksperci argumentują, że resztki zawierające białko zwierzęce powinny być traktowane jako PUPZ kat. 3, czyli produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, zgodnie z unijnymi przepisami weterynaryjnymi. Resztki wyłącznie roślinne autorzy przypisują do odpadu o kodzie 16 03 80.

Takie podejście pozwala wyłączyć resztki z frakcji zmieszanej i skierować je do biogazowni. Tam powstają energia elektryczna, energia cieplna i poferment, który wraca na pola jako nawóz.

Raport przywołuje dobrą praktykę z rynku zużytych olejów kuchennych: ich selektywna zbiórka od lat działa w gastronomii na osobnych zasadach.

Korzyści wskazane w raporcie:

  • dla gastronomii: czyste i zdezynfekowane pojemniki przy każdym odbiorze, mniejsze ryzyko pojawienia się gryzoni i insektów, jedna umowa na odbiór resztek kuchennych i UCO,
  • dla inspekcji sanitarnej: kontrola umów na odbiór PUPZ kat. 3 podczas rutynowych wizyt, bez dodatkowych obciążeń,
  • dla środowiska: mniej odpadów na składowiskach, wyższy poziom odzysku i recyklingu, produkcja biogazu i nawozów organicznych.

Ważne: raport przedstawia stanowisko autorów. Za klasyfikację wytwarzanego odpadu odpowiada prawnie wytwórca, czyli Twoja firma.

Polska na tle Europy

Jak działa selektywna zbiórka resztek kuchennych w Niemczech, Austrii i Polsce
Kraj Jak działa system Wniosek raportu
Niemcy selektywna zbiórka frakcji organicznej obowiązkowa od 2015 r., od 2017 r. przedsiębiorcy muszą osobno zbierać różne frakcje i na żądanie dokumentować odbiór resztki kuchenne z gastronomii podlegają przepisom weterynaryjnym jako kategoria 3
Austria obowiązkowa selektywna zbiórka, system dopasowany do regionów i dostępności instalacji rozróżnia resztki z gospodarstw domowych i z gastronomii
Polska Brak jednoznacznej interpretacji przepisów Resztki organiczne powstające na kuchni w restauracji i zawierające białko zwierzęce powinny być jednoznacznie uznane za PUPZ kat. 3.

Szczegółowe porównanie Niemiec, Danii, Wielkiej Brytanii i Polski znajdziesz w raporcie 2026.

Rekomendacje

  1. Selektywna zbiórka resztek kuchennych w sektorze HoReCa jako PUPZ kat. 3.
  2. Stosowanie się do rekomendacji właściwych resortów i inspekcji sanitarnej, które wydzielą resztki z gastronomii ze strumienia odpadów komunalnych.
  3. Umowy B2B na odbiór i zagospodarowanie resztek kuchennych w wyspecjalizowanych instalacjach.
  4. Wspólne stanowisko administracji w sprawie kwalifikacji resztek gastronomicznych jako PUPZ kat. 3 oraz kontrola umów podczas inspekcji sanitarnych.

Jak odbieramy PUPZ kat. 3 z gastronomii

Rekomendacje raportu realizujemy w praktyce od 30 lat. Odbieramy PUPZ kat. 3, czyli wszystko, co zawiera białko zwierzęce, oraz odpady spożywcze o kodzie 16 03 80.

Do restauracji dostarczamy zamykane pojemniki 120-litrowe. Przy każdym odbiorze podstawiamy czysty i zdezynfekowany pojemnik.

Dla PUPZ kat. 3 sami wystawiamy Dokument Handlowy, a odbiór zużytych olejów kuchennych możesz połączyć z odbiorem resztek w ramach jednej umowy. Surowiec trafia do biogazowni, gdzie po higienizacji i fermentacji beztlenowej powstają niskoemisyjna energia elektryczna, energia cieplna i nawozy organiczne.

Działamy na terenie całego kraju.

Metodyka i źródła

Raport przygotowali eksperci Instytutu INNOWO we współpracy z przedstawicielami branży gospodarki odpadami, gastronomii i nauki. Partnerem wydania jest REFOOD.

Analiza opiera się na danych publicznych i opiniach ekspertów:

  • dane o morfologii odpadów komunalnych: Instytut Ochrony Środowiska PIB,
  • poziomy recyklingu i składowania: GUS, „Ochrona Środowiska” 2022 i 2023,
  • porównanie krajów UE: European Compost Network,
  • podstawa prawna dla PUPZ: rozporządzenie (WE) nr 1069/2009.

Pełny tekst: Raport INNOWO 2025 (PDF)

Autorzy i eksperci

  • dr Agnieszka Sznyk, Instytut INNOWO, słowo wstępne
  • Anna Larsson, ekspertka gospodarki o obiegu zamkniętym
  • Hanna Marlière, prezes Green Management Group
  • dr inż. Krystyna Lelicińska, ekspertka gospodarki odpadami

Podsumowanie

Resztki kuchenne z gastronomii mogą być surowcem dla biogazowni, a nie obciążeniem dla odpadów zmieszanych. Raport pokazuje, że Polska ma już przepisy, które to umożliwiają. Potrzebne jest jednak kilka działań: jednoznaczna interpretacja przepisów, kontrola i umowy z wyspecjalizowanymi firmami.

Jeśli prowadzisz restaurację, hotel lub catering, możesz wprowadzić selektywną zbiórkę PUPZ kat. 3 już teraz.